baner 1200 200

Czy to jest sport dla starych ludzi?

Ile lat mają żużlowcy?

Rok 2020 był przedziwny, nie tylko dla świata żużlowego. Zaczyna się rok, po którym nie wiadomo, czego się spodziewać. Z całą pewnością jednak dla wielu klubów i kibiców będzie to rok zmian. Jak wszyscy wiedzą doskonale, od sezonu 2021 każda drużyna musi mieć obowiązkowo zawodnika do lat 24 na numerach 1-5 w składzie. Tym samym kadra zespołu na mecz będzie składać się z dwóch krajowych zawodników oraz zawodnika do lat 24, którego narodowość nie ma znaczenia. Rezerwowy pod numerem 8 i 16 w eWinner 1 lidze będzie nie może mieć więcej niż 23 lata. Z kolei kluby 2. ligi żużlowej będą mogły skorzystać z gościa, który nie będzie mógł mieć więcej niż 21 lat. Nie chcemy się tu wdawać w dyskusję, czy te zasady i zmiany są dobre czy złe, czy pomogą wypromować nowych młodych (głównie polskich) zawodników i rozwinąć talent innych, a także odmłodzić ligi żużlowe – co wydaje się być zamierzeniami  decydentów.


Chcemy dziś się przyjrzeć, jak wyglądała średnia wieku zawodników ekstraligi żużlowej od 2000 roku. W oparciu o oficjalne dane ze strony https://speedwayekstraliga.pl przyjrzeliśmy się profilowi wieku w poszczególnych latach, a także kim byli najmłodsi i najstarsi zawodnicy.

Na początek kilka podstawowych wykresów dotyczących średniej wieku zawodników. Braliśmy pod uwagę pierwszą 50-tkę sklasyfikowanych żużlowców (co mniej więcej odpowiadało ilości zawodników sklasyfikowanych w ogóle, a tylko w roku 2011 było ich mniej – 48). Spójrzmy zatem na średnią wieku wszystkich zawodników w pierwszej 50-tce.

wykres 1 1

Żeby nasza analiza była nieco bardziej wymowna, sprawdziliśmy też średnią wieku najlepszej 10-tki zawodników w poszczególnych latach. Okazuje się, że najniższa średnia wieku wszystkich sklasyfikowanych zawodników nie musi odpowiadać najniższej średniej wieku ligowego topu.

wykres 2 1

Przede wszystkim, średnia z wszystkich lat jest tu znacznie wyższa (30,75 wobec 27,57), co sugeruje, że do wyników potrzeba lat doświadczenia. Najniższe średnie to rok 2001 i 2014, a tuż potem 2019 (a to najwyższa średnia 50-tki!). Z kolei najwyższe średnie notowaliśmy w roku 2010 (34,5), 2011 (33,4) oraz ostatni rok (32,5). Nie widać natomiast różnicy pomiędzy pierwszą, a drugą dekadą (30,88 vs 30,62).

Sprawdźmy też, jak sytuacja wyglądała w ostatniej dziesiątce zawodników (czyli sklasyfikowani na pozycjach 41-50).

wykres 3 1

Pierwsza rzecz, która rzuca się w oczy, to bardzo znacznie niższa średnia (24,4) niż wśród zawodników z przeciwległego bieguna. Występują też duże różnice pomiędzy poszczególnymi laty, jak na przykład 27 lat w 2009 r., a już tylko 20,7 dwa lata później, a 26,4 po kolejnych dwóch latach. Sugeruje to spore zmiany w poszczególnych zespołach, być może nie do końca udane przemiany pokoleniowe. W ostatnich latach jednak nie są te zmiany tak drastyczne.

Co mówią nam powyższe wykresy? Naszym zdaniem dwa podstawowe wnioski są następujące:

– średnia wieku na przestrzeni ostatnich dwóch dziesięcioleci zwiększyła się, jednak raczej nieznacznie i nie ma wyraźnego trendu wzrostowego

– większe różnice widać w poszczególnych latach następujących po sobie, co może być wynikiem przejścia na emeryturę starszych zawodników, debiutami młodzieży, a może po prostu spadkiem / awansem zespołów o różnej strukturze wieku czy też zwiększonym naborem doświadczonych zawodników zagranicznych w pewnych latach.

– średnia wieku najlepszych zawodników ligowych jest wyższa niż średnia całej ligi, natomiast najmłodsi wiekowo zawodnicy nie stanowią zwykle o sile swoich zespołów. Czy to ostatnie w dużym uproszczeniu może sugerować, że lepiej kupić zawodnika doświadczonego czy też przynajmniej ukształtowanego niż inwestować w rozwój młodzieży?

Najmłodsi, najstarsi, najlepsi

Spójrzmy na statystyki z nieco innego punktu widzenia. Ilu zawodników w danych latach znajdowało się w poszczególnych grupach wiekowych (<21; 22-24; 25-30; 31-35, >36, >40).

Zacznijmy od tego, że w każdym z sezonów od 2001 r. występowało w Ekstralidze co najmniej 10 zawodników poniżej 21 roku życia. Najwięcej, 16 w 2011 r., w pozostałych latach pomiędzy od 10 do 12. Procentowo daje to nieco więcej niż 20% juniorów w rankingu.

Zawodników w wieku pomiędzy 22, a 24 rokiem życia bywało generalnie mniej niż młodszych. Najwięcej w latach 2006 (14) oraz 2004 i 2007 (po 11). Ale na przykład w 2011 r. było takich zawodników tylko 2, a rok wcześniej tylko 4, tak więc w tej grupie wiekowej różnice są spore (od 4 do 28%).

Kolejna grupa wiekowa (25-30) jest najczęściej reprezentowaną w ekstralidze. Najmniej, 12 zawodników w tym wieku, oglądaliśmy w 2007, 2016 i 2017 r., za to aż 21 pokazało się w 2005, a 20 w 2003 r. Różnice ponownie są znaczne (od 24 po 42%).

Wreszcie przechodzimy do najstarszych grup wiekowych. Tuż powyżej 30-stki (31-35) mamy nieco mniej zawodników niż w poprzedniej grupie, ale nadal to dość sporo. Ośmiu zawodników jeździło w latach 2004, 2005, 2011, 2012 oraz 2020. Mniej tylko raz – 6 w 2014 r. Trzynastu lub czternastu jeźdźców walczyło na torze w 2001, 2002, 2008, 2009, 2010 i w 2019 r. Łącznie mamy tu pomiędzy 16, a 28% wszystkich zawodników.

No i grupa seniorów powyżej 36 roku życia. Nigdy nie było ich więcej niż 9 – 2011, 2013, 2016 i 2020 r. Za to w 2002 r. nie było takich zawodników, a w 2001 i 2003 r. tylko dwóch. Co ciekawe, w latach 2016 i 2018 było 4 zawodników powyżej 40 lat, a w 2017 aż 5!

Jeśli chodzi o ostatni rok, to biorąc pod uwagę ostatnią dekadę jesteśmy w normie – juniorów mamy 11 (śr. 11,3); druga grupa 6 (śr. 6,7); trzecia grupa 16 (śr. 14,6), grupa 31-35-  8 (śr. 9,4), wreszcie >35 zawodników było 9 (średnia 7,8). Możemy się zatem pokusić o stwierdzenie, że nie widać w tym przypadku jakiegoś dramatycznego zwiększenia się wieku zawodników – mniej więcej 1/3 to zawodnicy poniżej 24 roku życia, pomiędzy 25 a 35 rokiem życia ok. połowa, a powyżej 35 roku życia k. 20% zawodników (przy czym prawdziwych nestorów powyżej 40 roku życia ok. 5%). Nie są to dane zatrważające, jeśli chodzi o średni wiek, ani strukturę wieku – przypuszczalnie podobne dane otrzymalibyśmy przeliczając strukturę wieku wielu grup zawodowych sportowców (np. skoczków narciarskich). Spójrzmy na nazwiska najmłodszych i najstarszych ligowców oraz ich pozycje w rankingu, a także jak pod względem wieku wyglądała czołowa trójka najlepszej ligi świata

tabela 01 10 1 2
tabela 11 20 1 2

Jakie wnioski możemy wyciągnąć z powyższej tabeli?

– W ciągu dwóch dekad, najczęściej najmłodsi punktujący zawodnicy Ekstraligi mieli 18/19 lat (ostatnimi laty raczej 19). Niewielu zawodników było sklasyfikowanych w młodszym wieku, najwcześniej Paweł Hlib i pewien bliżej nieznany zawodnik, który nazywa się Bartosz Zmarzlik (obaj jeździli w lidze już jako 16-latkowie). Jako siedemnastolatkowie klasyfikowani byli m.in. Kasprzak, Miedziński, Sayfutdinov, Drabik, Janowski, Dudek, a także Darcy Ward i Krystian Rempała, którym nie dane niestety było rozwinąć talent.

– Początki są trudne. Tylko Hampel potrafił wbić się do top 10 jako 19-latek i to dwie dekady temu. Ogromna większość sklasyfikowanych nastolatków w swoich początkowych sezonach mieściło się pod koniec pierwszej pięćdziesiątki, w czwartej dziesiątce, a w najlepszym przypadku w okolicach 30-stej pozycji.  Wyróżniają się Kasprzak (15 m., 2003 r.) i Zmarzlik (14m., 2014 r.), a także młodziutki Maksym Drabik w 2015 r. (26 pozycja).

– Starość to radość. Od kilkunastu lat najstarsi ligowi zawodnicy wcale nie należą do najsłabszych, a wręcz przeciwnie, dość regularnie meldują się w czołowej trójce lub szóstce. Co prawda w ostatnich dwóch sezonach, najlepszym około 40-latkiem był Nicki Pedersen (10 i 12 miejsce), to wcześniej on sam, Greg Hancock, Tomasz Gollob, czy Leigh Adams regularnie nadawali ton ligowym rozgrywkom.

– Trzydziestolatkowie żądzą. Bywają zawodnicy wyjątkowi, tacy jak Bartosz Zmarzlik, którzy potrafią być najlepsi w lidze w wieku 21 lat (zresztą także 22 i 23). Jednak aż 13 z 20 sezonów zdominowanych zostało przez zawodników co najmniej 30 letnich., a spośród 60 miejsc „na pudle” zajęli oni łącznie ponad 2/3. Najniższa średnia wieku zawodników na podium to 26 w 2016 r. (Zmarzlik, Woffinden i Doyle), a najwyższa to 35 w 2011 r. (Hampel, Gollob, Crump). W ogóle w latach 2002 – 2012 średnia wieku podium nie schodziła poniżej 30, zatem ostatnie dwa lata (ze średnią nieco powyżej 28 lat) nie wyglądają najgorzej.

Tyle cyferki. Co będzie w nadchodzącym sezonie? Pokaże czas. Z pewnością mamy grono utalentowanych juniorów i zawodników, którzy właśnie ukończyli wieku juniora (Dominik Kubera, Bartosz Smektała, Robert Lambert, Jaimon Lidsey, Gleb Chugunov, Jakub Miśkowiak, Norbert Krakowiak, Mateusz Tonder, Viktor Trofymov, Mateusz Świdnicki, czy Wiktor Lampart), którzy dadzą sobie radę wśród starszych od siebie. Z drugiej strony Nicki Pedersen, Piotr Protasiewicz, czy inni zawodnicy sporo powyżej 30-tki, tacy jak Kenneth Bjerre, Jarosław Hampel, Janusz Kołodziej, Fredrik Lindgren, Jason Doyle, czy Grigorij Laguta na pewno nie złożyli broni. Jednak to zawodnicy w wieku pomiędzy 25, a ok. 32 życia powinni nadawać ton rozgrywkom.  Zobaczymy.

fot. Sonia Kaps

baner 1200 200

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *